---
title: Styl pisania
description: Nasz oficjalny podręcznik stylu pisania dla współtwórców tej strony.
---

Privacy Guides jest pisane w amerykańskiej odmianie języka angielskiego. W razie wątpliwości należy zapoznać się z [wytycznymi stylu APA](https://apastyle.apa.org/style-grammar-guidelines/grammar).

Ogólnie rzecz biorąc, [amerykańskie federalne wytyczne dotyczące prostego języka](https://plainlanguage.gov/guidelines) stanowią dobre źródło wiedzy o tym, jak pisać jasno i zwięźle. Poniżej podkreślamy kilka istotnych wskazówek z tych wytycznych.

## Pisanie z myślą o naszych odbiorcach

Docelową [grupą odbiorców](https://plainlanguage.gov/guidelines/audience) Privacy Guides są przede wszystkim dorośli użytkownicy technologii. Nie spłycaj treści tak, jakbyś pisał do uczniów szkoły podstawowej, ale też nie przesadzaj z używaniem złożonej terminologii dotyczącej zagadnień, których przeciętny użytkownik komputera może nie znać.

### Skup się wyłącznie na tym, co ludzie chcą wiedzieć

Odbiorcy nie potrzebują zbyt skomplikowanych artykułów, które nie mają dla nich większego znaczenia. Zastanów się, co chcesz, by czytelnik osiągnął, czytając dany tekst, i zawrzyj tylko te informacje, które są potrzebne do tego celu.

> Powiedz odbiorcy, dlaczego materiał jest dla niego istotny. Na przykład: „Jeśli chcesz otrzymać grant badawczy, oto co musisz zrobić”. Albo: „Jeśli chcesz wydobywać węgiel federalny, oto co powinieneś wiedzieć”. Lub: „Jeśli planujesz podróż do Rwandy, przeczytaj najpierw ten artykuł”.

### Zwracaj się bezpośrednio do odbiorcy

Piszemy *dla* szerokiego grona osób, ale kierujemy się *do* konkretnego czytelnika, który faktycznie to czyta. Używaj formy „ty”, aby zwracać się bezpośrednio do odbiorcy.

> Żadna inna technika nie angażuje czytelnika tak skutecznie jak użycie słowa „ty” — sprawia, że treść staje się dla niego bardziej istotna.
> 
> Gdy używasz formy „ty”, odbiorcy łatwiej zrozumieć, jaka jest ich odpowiedzialność.

Źródło: [plainlanguage.gov](https://plainlanguage.gov/guidelines/audience/address-the-user) (ang.)

### Unikaj określenia „użytkownicy”

Zamiast nazywać ludzi „użytkownikami”, używaj słowa „osoby” lub bardziej precyzyjnego określenia grupy, do której się zwracasz.

## Organizacja treści

Odpowiednia struktura to podstawa. Treść powinna być uporządkowana od informacji najważniejszych do mniej istotnych, a nagłówki należy stosować tak często, jak to potrzebne, by logicznie rozdzielić różne wątki.

- Ogranicz dokument do około pięciu lub sześciu sekcji. Dłuższe teksty najlepiej podzielić na osobne strony.
- Oznaczaj ważne myśli za pomocą **pogrubienia** lub *kursywy*.

Źródło: [plainlanguage.gov](https://plainlanguage.gov/guidelines/design) (ang.)

### Zaczynaj od zdania wprowadzającego temat

> Jeśli powiesz czytelnikowi, o czym będzie czytał, rzadziej będzie musiał wracać do początku akapitu. Nagłówki pomagają, ale to za mało. Zanim podasz szczegóły, stwórz kontekst dla odbiorcy.
> 
> Często piszemy tak, jak myślimy: przedstawiamy najpierw przesłanki, a dopiero potem wnioski. To naturalny sposób rozumowania, ale w efekcie zdanie wprowadzające temat ląduje na końcu akapitu. Przenieś je na początek i od razu pokaż czytelnikowi, dokąd zmierzasz. Nie zmuszaj go do trzymania w głowie zbyt wielu informacji, zanim dojdziesz do sedna.

Źródło: [plainlanguage.gov](https://plainlanguage.gov/guidelines/organize/have-a-topic-sentence) (ang.)

## Dobieraj słowa rozważnie

> Słowa mają znaczenie. To podstawowe elementy komunikacji pisemnej i ustnej. Nie komplikuj przekazu, używając żargonu, terminów technicznych ani skrótów, których ludzie mogą nie rozumieć.

Należy unikać skrótów, jeśli to możliwe — choć w świecie technologii trudno się bez nich obejść. Ogólnie rzecz biorąc, pierwsze wystąpienie skrótu lub akronimu na stronie powinno być zapisane w pełnej formie, a sam skrót należy dodać do pliku ze słownikiem skrótów, jeśli jest używany wielokrotnie.

> Kathy McGinty w żartobliwy sposób pokazuje, jak „rozdmuchać” proste, bezpośrednie zdanie:
> 
> > Nie da się zaprzeczyć, że uznaje się za niezwykle istotne zauważenie, iż szereg różnych dostępnych i adekwatnych badań ipso facto ogólnie wskazało, że dodatkowe odpowiednie zatrudnienie nocne mogłoby zwykle powstrzymać młodzież przed przebywaniem na drogach w godzinach nocnych, w tym, choć nie wyłącznie, przed północą w dni powszednie i/lub do godziny drugiej w weekendy.
> 
> A oto oryginał, napisany prościej i z większą siłą wyrazu:
> 
> > Więcej nocnych miejsc pracy pozwoliłoby utrzymać młodzież z dala od ulic.

## Pisz zwięźle

> Zbędne słowa marnują czas odbiorcy. Dobre pisanie przypomina rozmowę — pomiń informacje, których czytelnik nie musi znać. Może to być trudne dla eksperta w danej dziedzinie, dlatego warto, by ktoś spojrzał na tekst z perspektywy odbiorcy.

Źródło: [plainlanguage.gov](https://plainlanguage.gov/guidelines/concise) (ang.)

## Zachowaj konwersacyjny charakter tekstu

> Czasowniki są paliwem pisania. Nadają zdaniom energię i kierunek, ożywiają tekst i czynią go ciekawszym.
> 
> Czasowniki mówią odbiorcy, co ma zrobić. Upewnij się więc, że jasno wynika, kto co robi.

### Używaj strony czynnej

> Strona czynna jasno wskazuje, kto ma coś zrobić, i eliminuje niejednoznaczność co do odpowiedzialności. Nie „To musi być zrobione”, ale „Ty musisz to zrobić”.

Źródło: [plainlanguage.gov](https://plainlanguage.gov/guidelines/conversational/use-active-voice) (ang.)

### Używaj „must” do wyrażania obowiązków

> - „must” – oznacza obowiązek
> - „must not” – oznacza zakaz
> - „may” – oznacza działanie opcjonalne (uznaniowe)
> - „should” – oznacza zalecenie
